ZWIĄZEK SYBIRAKÓW W WOJEWÓDZTWIE PRZEMYSKIM

– powołanie Koła Związku Sybiraków Przemyślu

 

  1. Historia powstania Wojewódzkiego Oddziału Związku Sybiraków w Przemyślu
    z siedzibą w Jarosławiu – 31.III.1989 r.
  2. 14.III.1990 r. – Utworzenie Koła Terenowego w Przemyślu.
  3. Po rozłamie: powstanie Koła Terenowego dla Miasta i Powiatu Przemyskiego,
    przekształcenie w samodzielny Oddział Związku Sybiraków w Przemyślu.

     

    Inicjatorką i organizatorką Oddziału Związku Sybiraków w ówczesnym województwie przemyskim była Pani Zofia Garczyńska –  sybiraczka, autorka wspomnień pt.: „Ich za  Polskę męczył kat …  Wspomnienia Sybiraczki z Jarosławia Zofii Garczyńskiej”.    

    Momentem, w którym zrodził się we mnie pomysł powstania komórki Związku Sybiraków w naszym regionie był rok 1989, kiedy to obejrzałam w telewizji migawkę z pierwszego spotkania Sybiraków we Wrocławiu, podczas którego miało miejsce wystąpienie prezesa Ryszarda Reiffa, opublikowane na łamach prasy z apelem organizowania się Sybiraków w związki Sybiraków.” (str.68).

    Pani Zofia, zachęcona apelem prezesa Związku Sybiraków w Warszawie, zamieściła  notatkę w gazecie codziennej „Nowiny” z dnia 15 marca 1989 r. o tym, że w Jarosławiu prowadzone są prace nad powołaniem Związku Sybiraków. Podany został kontakt do organizatorki – prywatny adres i numer telefonu, na który Sybiracy mogli zgłaszać się do powstającej organizacji. Znaczący udział w akcji informacyjnej mieli również księża, podając po mszach niedzielnych informacje o tym wydarzeniu. Na adres Państwa Garczyńskich zaczęły napływać zgłoszenia od Sybiraków. Przez prywatne mieszkanie inicjatorów przewinęło się ponad 500 osób pragnących wstąpić do Związku Sybiraków. Ludzie przyjeżdżali do Jarosławia z różnych stron województwa przemyskiego. Spośród zesłańców, zainteresowanych  powołaniem Związku Sybiraków, wyłoniono  dwudziestoosobową grupę założycielską. Przewodniczącą grupy została Zofia Garczyńska.   

           W skład grupy  weszli:

    1. Zofia Garczyńska               – Jarosław
    2. Anna Boruta                       – Jarosław
    3. Michał Brodziński             – Przemyśl
    4. Maria Gwozdek                  – Jarosław
    5. Apolonia Górska                – Przemyśl
    6. Stanisław Jasz                    – Przemyśl
    7. Stanisław Kiełb                  – Jarosław
    8. Irena Kilian                        – Jarosław
    9. Janina Kłyż                        – Przemyśl
    10. Józef Karaś                         – Jarosław
    11. Eugeniusz Kinasz               – Jarosław
    12. Tadeusz Michalczyk           – Jarosław
    13. Zdzisława Olewińska         – Jarosław
    14. Józef Paciok                       – Jarosław
    15. Stanisława Pietluch             – Jarosław
    16. Mieczysław Paterek            – Jarosław
    17. Kazimierz Rejman              – Jarosław
    18. Roman Rychlik                   – Przemyśl
    19. Irena Socha                         – Jarosław
    20. Wanda Skalska                    – Przemyśl

     

    Grupa założycielska w marcu 1989 r. wystąpiła do Zarządu Głównego Związku Sybiraków
    w Warszawie z prośbą o powołanie oraz nadanie osobowości prawnej Oddziałowi Związku Sybiraków w województwie Przemyskim. Uchwałą Zarządu Głównego z dnia 31 marca 1989 r. został powołany Wojewódzki Oddział Związku Sybiraków w Przemyślu z siedzibą w Jarosławiu. Siedzibą nowo powstałego oddziału został Jarosław. O miejscu usytuowania Związku w Jarosławiu zdecydowało kilka przesłanek, m.in. centralne położenie miasta w ówczesnym województwie Przemyskim oraz duży stopień zaangażowania Sybiraków z Jarosławia w pracę przy  organizowaniu Oddziału.

    Zarząd Główny zobowiązał grupę założycielską do zorganizowania pierwszego Walnego Zgromadzenia członków Oddziału i wyboru władz. W dniu 29 lipca 1989 r.  w kościele O.O. Reformatów w Jarosławiu odbyło się spotkanie Sybiraków, które rozpoczęło się Mszą Świętą, a po niej, w przykościelnej sali widowiskowej, przeprowadzono Walne Zgromadzenie. Do kościoła przyszło ponad 500 Sybiraków, którzy z trudnością mieścili się w sali widowiskowej.

    Walne Zgromadzenie wybrało ośmioosobowy Zarząd Oddziału i czterech członków Komisji Rewizyjnej.

    Skład osobowy pierwszego Zarządu Wojewódzkiego Oddziału Związku Sybiraków
    w Przemyślu z/s w Jarosławiu:

    Zofia Garczyńska            Prezes Zarządu        – Jarosław
    Stanisław Kiełb                 Wiceprezes              – Jarosław
    Zdzisława Olewińska        Sekretarz                 – Jarosław

    Członkowie:                      

    Henryk Dymowski                          – Przeworsk
    Władysław Mazur                           – Przemyśl
    Michał Brodzicki                            – Przemyśl
    Karol Cencora                               – Dachnów

    Komisja Rewizyjna:

    Tadeusz Michalczyk        Przewodniczący      – Jarosław
    Anna Boruta                                               – Jarosław
    Mieczysław Rydzik                                       – Przemyśl
    Zdzisław Hadel                                            – Lubaczów

     

    Rozpoczęła się żmudna praca związana z przyjmowaniem członków do organizacji, z kompletowaniem  dokumentacji potwierdzającej zesłanie. Nowo powstały w Jarosławiu oddział rozrastał się i w niecały rok po utworzeniu liczył około 1000 osób. Zaistniała konieczność powołania kół terenowych.

    10 marca 1990 r. – zgodnie ze Statutem Zawiązku Sybiraków – Zarząd podjął uchwałę o powołaniu terenowych Kół Zawiązku Sybiraków wraz z ich  Zarządami. Utworzono sześć Kół Związku Sybiraków :

    Koło Związku Sybiraków w Jarosławiu           – prezes Zofia Garczyńska
    Koło Związku Sybiraków w Cieszanowie        – prezes Bolesław Kudyba
    Koło Związku Sybiraków w Lubaczowie         – prezes Zdzisław Hadel
    Koło Związku Sybiraków w Narolu                 – prezes Eleonora Pierożek
    Koło Związku Sybiraków w Oleszycach          – prezes Jan Skulimowski
    Koło Związku Sybiraków w Przemyślu           – prezes Matylda Rysak

     

     W dniu 14 marca 1990 r. Uchwałą Zarządu Wojewódzkiego Związku Sybiraków z/s w Jarosławiu zostało powołane  Koło Terenowe w Przemyślu.

    W skład pierwszego Zarządu Koła Związku Sybiraków w Przemyślu weszli:

    Matylda Rysak        – prezes
    Bronisław Leonard Klepacki – sekretarz
    Ludwika Turowska – skarbnik

    Utworzone Koło Terenowe w Przemyślu obejmowało swoim zasięgiem miasto i powiat przemyski. Do Koło zgłaszali się kolejni Sybiracy. W szczytowym okresie rozwoju, w 1992 roku, Koło Związku Sybiraków w Przemyślu liczyło 571 członków. Kadencja nowo wybranego Zarządu Koła trwała 3 lata. 10 września 1993 r. odbyło się Walne Zgromadzenie członków Koła, na którym doszło do rozłamu w Kole.  Ustępująca prezes Koła Matylda Rysak, nie została wybrana ponownie do władz Koła. W akcie protestu Pani M. Rysak utworzyła w Przemyślu, w marcu 1994 r., odrębny Oddział Związku Sybiraków III RP z siedzibą Zarządu Głównego we Wrocławiu. Do Oddziału Związku Sybiraków III RP w kwietniu 1994 r., z przemyskiego koła Związku Sybiraków przeszło około 100 osób. Sybiracy, którzy pozostali w dawnej strukturze związkowej – tj. ci, którzy podlegali Zarządowi Głównemu Związku Sybiraków w Warszawie – byli zmuszeni do poczynienia pewnych kroków administracyjnych związanych ze zmianą nazwy koła, powołaniem nowego Zarządu Koła, ustaleniem aktualnego stanu osobowego itp. Spośród członków Koła wyłonił się 21-o osobowy Komitet Założycielski, który w dniu 15 marca 2000 r. wystąpił do Sądu Okręgowego w Rzeszowie z prośbą o wpisanie do rejestru Stowarzyszeń, prowadzonego przez Sąd  Okręgowy w Rzeszowie Ośrodek Zamiejscowy w Przemyślu, Stowarzyszenia pod nazwą:

    Związek Sybiraków Koło Terenowe dla Miasta Przemyśla i Powiatu Przemyskiego.

    We wniosku o rejestrację Koła podano, że  na terenie objętym działalnością Koła zamieszkuje  380 członków – sybiraków.

     

    LISTA ZAŁOŻYCIELI: Komitet Założycielski Związku Sybiraków Koła Terenowego dla Miasta Przemyśla i Powiatu Przemyskiego.

    1. Blecharczyk Antoni – Nienadowa
    2. Bill Anna – Przemyśl
    3. Cichocka Helena – Przemyśl
    4. Cichocki Stanisław – Przemyśl
    5. Czernicka Helena – Przemyśl
    6. Czopor Wiesław – Przemyśl
    7. Drymajło Helena – Przemyśl
    8. Klepacki Bronisław – Przemyśl
    9. Kołodziej Józefa – Przemyśl
    10. Korab Franciszek – Przemyśl
    11. Napolska Bronisława – Przemyśl
    12. Niedźwiedź Bogusław – Przemyśl
    13. Pięta Jarosława – Przemyśl
    14. Preiss Joanna – Przemyśl
    15. Różańska Władysława – Przemyśl
    16. Sikoń Zofia – Przemyśl
    17. Turowska Ludwika – Przemyśl
    18. Wajda Jan – Przemyśl
    19. Witesko Władysław – Przemyśl
    20. Zatoń Kazimiera – Przemyśl
    21. Gloc Ludmiła – Nehrybka

     

    Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2000 r. w/w Sąd Okręgowy dokonał wpisu Koła
    pod numerem 530 rejestru oraz uwidocznił w rejestrze skład Zarządu Koła w osobach:

    Prezes – Franciszek Korab
    Wiceprezes – Antoni Blecharczyk
    Wiceprezes – Skarbnik – Stanisław Cichocki
    Sekretarz – Jan Wajda

    Członkowie – Joanna Preiss, Bronisław Klepacki, Ludmiła (imię właściwe-Ludwika) Turowska 

     

    Po zmianach układu administracyjnego państwa i likwidacji województwa Przemyskiego (31. XII.1998 r.) członkowie Koła Terenowego dla Miasta i Powiatu Przemyskiego rozpoczęli starania dotyczące wyłączenia Koła ze struktur organizacyjnych Wojewódzkiego Oddziału Związku Sybiraków w Przemyślu z/s w Jarosławiu i powołanie samodzielnego Oddziału Związku Sybiraków w Przemyślu. Na posiedzeniu Zarządu Koła w dniu 25 listopada 2003 r. została powołana grupa założycielska, która podjęła uchwałę o wystąpieniu do Zarządu Głównego Związku Sybiraków z prośbą powołania Oddziału Związku Sybiraków w Przemyślu.  Przemyskie Koło zrzeszało mieszkańców miasta i powiatu i liczyło wówczas 309 członków.

     

    Wykaz członków założycieli Oddziału Związku Sybiraków w Przemyślu.

     1. Blecharczyk Antoni     – Nienadowa           2. Bil Anna  – Przemyśl
     3. Cichocka Helena         – Przemyśl              4. Cichocki Stanisław   – Przemyśl
     5. Czernicka Helena        – Nehrybka             6. Czopor Wiesław        – Przemyśl
     7. Dubanik Maria           – Przemyśl              8. Gloc Ludmiła           – Nehrybka
     9. Hańczuk Stanisław     – Przemyśl             10. Korab Franciszek     – Przemyśl
    11. Klepacki Bronisław    – Przemyśl             12. Kuropiej Bronisław    – Przemyśl
    13. Preiss Joanna           – Przemyśl             14. Różańska Władysława   – Przemyśl
    15. Rożko Jerzy               – Przemyśl            16. Sztajmec Henryk        – Przemyśl
    17. Turowska Ludwika     – Przemyśl            18. Tłuczek Mieczysław    – Przemyśl
    19. Wajda Jan                 – Przemyśl             20. Witesko Władysław     – Przemyśl
    21. Zatoń Kazimiera         – Przemyśl            22. Żarów Bronisława      – Przemyśl

         

    4 grudnia 2003 r. prezes Koła Franciszek Korab skierował pismo do Zarządu Głównego Zawiązku Sybiraków, o czym w dniu  23 grudnia 2003 r. powiadomił  Zarząd Oddziału Związku Sybiraków w Jarosławiu.
    22 marca 2004 r. na spotkaniu Prezydium Zarządu Oddziału, w którym uczestniczyli przedstawiciele przemyskiego Koła, ustalono, że Koło ZS w Przemyślu zostanie wyłączone ze od struktur organizacyjnych Oddziału w Jarosławiu. Proces ten trwał dość długo.

    Dopiero 30 lipca 2004 r. Uchwałą nr 21/2004 Prezydium Zarządu Głównego Związku Sybiraków wydało następujące postanowienie:
     „Na podstawie statutu & 25 pkt.6 i. & 26 pkt. 1 – Prezydium Zarządu Głównego Zawiązku Sybiraków podjęło uchwałę o utworzeniu na bazie dotychczasowego Koła samodzielnego Oddziału Związku Sybiraków w Przemyślu, mającego swą siedzibę przy placu Dominikańskim 3 . Jednocześnie dotychczasowy Oddziału Związku Sybiraków w Przemyślu z siedzibą w Jarosławiu otrzymuje nazwę Oddziału Związku Sybiraków w Jarosławiu ulica Jana Pawła II nr.16.
    W skład Oddziału w Jarosławiu wchodzą wszystkie dotychczas podległe Koła za wyjątkiem Koła w Przemyślu”.

    23.11.2004 r, po roku od rozpoczęcia starań na rzecz powołania samodzielnego Oddziału Związku Sybiraków w Przemyślu, odbyło się walne Zgromadzenie członków Oddziału. Zebranie otworzył Pan Franciszek Korab, który zapoznał obecnych z treścią Uchwały nr 21/2004 Zarządu Głównego w Warszawie. W dalszej części Zgromadzenie wybrało władze Oddziału: Zarząd, Komisję Rewizyjną  oraz Sąd Koleżeński. Członkowie Zarządu zostali zobowiązani do  załatwienia spraw związanych z rejestracją Związku oraz z bieżącą działalnością wynikającą ze Statutu Związku.

     

    Skład Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Przemyślu:

    1. Korab Franciszek – Prezes
    2. Blecharczyk Antoni – wiceprezes
    3. Rożko Jerzy – wiceprezes
    4. Tłuczek Mieczysław – sekretarz
    5. Cichocki Stanisław – skarbnik
    6. Preiss Joanna – członek
    7. Wajda Jan – członek
    8. Klepacki Bronisław – członek
    9. Czernicka Helena – członek
    10. Turowska Ludwika – członek
    11. Różańska Władysława – członek

     

             Prezydium Zarządu Oddziału:

    1. Korab Franciszek – Prezes
    2. Blecharczyk Antoni – wiceprezes
    3. Rożko Jerzy – wiceprezes
    4. Tłuczek Mieczysław – sekretarz
    5. Cichocki Stanisław – skarbnik

                  

             Komisja rewizyjna:

    1. Steinmetz Henryk – przewodniczący
    2. Gloc Ludmiła – sekretarz
    3. Dubanik Maria – członek

                     

             Sąd Koleżeński:

    1. Żarów Bronisława – przewodnicząca
    2. Hańczuk Stanisław     – sekretarz
    3. Kuropiej Bronisław – członek

     

    Na wniosek Zarządu Głównego  Związku Sybiraków z siedzibą w Warszawie 
    SĄD REJONOWY DLA M. ST. WARSZAWY W WARSZAWIE XIX WYDZIAŁ GOSPODARCZY KRAJOWEGO REJESTRU SĄDOWEGO  na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2004 r. dokonał wpisu, do Rejestru Stowarzyszeń, Oddziału Związku Sybiraków w Przemyślu.